{"id":560149,"date":"2024-07-09T22:31:35","date_gmt":"2024-07-09T21:31:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/"},"modified":"2024-07-09T22:31:35","modified_gmt":"2024-07-09T21:31:35","slug":"termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/","title":{"rendered":"Termodynamika promieniowania czarnych dziur"},"content":{"rendered":"<p class=\"sidekick\">Termodynamika promieniowania czarnych dziur: zrozumienie Hawkinga, parowania czarnej dziury, entropii i wp\u0142ywu termodynamicznego na kosmos.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/termodynamika_promieniowania_czarnych_dziur.png\" alt=\"Termodynamika promieniowania czarnych dziur\" style=\"display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;\"\/><\/p>\n<h2>Termodynamika promieniowania czarnych dziur<\/h2>\n<p>Termodynamika promieniowania czarnych dziur jest fascynuj\u0105cym obszarem na styku fizyki teoretycznej i astrofizyki. Temat ten zyska\u0142 znaczn\u0105 popularno\u015b\u0107 dzi\u0119ki pracom Stephena Hawkinga, kt\u00f3ry wprowadzi\u0142 poj\u0119cie promieniowania Hawkinga. Zrozumienie tych zjawisk wymaga podstawowej wiedzy o czarnych dziurach oraz podstawowych zasad termodynamiki.<\/p>\n<h2>Czarne dziury i ich podstawowe w\u0142a\u015bciwo\u015bci<\/h2>\n<p>Czarne dziury to obiekty o ekstremalnie wysokiej g\u0119sto\u015bci, kt\u00f3rych pole grawitacyjne jest tak silne, \u017ce nic, nawet \u015bwiat\u0142o, nie jest w stanie uciec poza horyzont zdarze\u0144. Horyzont zdarze\u0144 to granica wok\u00f3\u0142 czarnej dziury, poza kt\u00f3r\u0105 jakiekolwiek zdarzenie jest niewykrywalne dla zewn\u0119trznego obserwatora.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Masa (M)<\/strong>: Masa czarnej dziury determinuje jej grawitacyjne oddzia\u0142ywanie.<\/li>\n<li><strong>\u0141adunek elektryczny (Q)<\/strong>: Czarne dziury mog\u0105 posiada\u0107 \u0142adunek elektryczny.<\/li>\n<li><strong>Moment p\u0119du (J)<\/strong>: Oznacza to, \u017ce czarne dziury mog\u0105 obraca\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Promieniowanie Hawkinga<\/h2>\n<p>Stephen Hawking w 1974 roku przewidzia\u0142, \u017ce czarne dziury nie s\u0105 ca\u0142kowicie czarne, ale emituj\u0105 promieniowanie, kt\u00f3re teraz nazywamy <em>promieniowaniem Hawkinga<\/em>. Proces ten polega na wytwarzaniu par cz\u0105stek i antycz\u0105stek na granicy horyzontu zdarze\u0144. Jedna z cz\u0105stek wpada do czarnej dziury, a druga ucieka, co dla zewn\u0119trznego obserwatora wygl\u0105da jak promieniowanie.<\/p>\n<ol>\n<li>Energia wytwarzana w pobli\u017cu horyzontu zdarze\u0144 prowadzi do powstania par cz\u0105stek.<\/li>\n<li>Jedna cz\u0105stka wpada do czarnej dziury, a druga ucieka na zewn\u0105trz.<\/li>\n<li>Energia emituj\u0105cej cz\u0105stki postrzegana jest jako promieniowanie termiczne.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Temperatura promieniowania Hawkinga (T<sub>H<\/sub>) wyra\u017cana jest wzorem:<\/p>\n<p>\\[<br \/>\nT_{H} = \\frac{\\hbar c^{3}}{8 \\pi G M k_{B}}<br \/>\n\\]\n<p>gdzie:<\/p>\n<ul>\n<li>\\(\\hbar\\) &#8211; sta\u0142a Plancka podzielona przez \\(2\\pi\\)<\/li>\n<li>c &#8211; pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bwiat\u0142a<\/li>\n<li>G &#8211; sta\u0142a grawitacji<\/li>\n<li>M &#8211; masa czarnej dziury<\/li>\n<li>k<sub>B<\/sub> &#8211; sta\u0142a Boltzmanna<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Zasady termodynamiki czarnych dziur<\/h2>\n<p>Termodynamika czarnych dziur opiera si\u0119 na czterech g\u0142\u00f3wnych zasadach, kt\u00f3re s\u0105 analogiczne do klasycznych zasad termodynamiki:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Pierwsza zasada termodynamiki czarnych dziur:<\/strong> Zmiana energii (masy) czarnej dziury jest zwi\u0105zana z prac\u0105 wykonan\u0105 przez czarn\u0105 dziur\u0119 oraz ciep\u0142em wymienianym z otoczeniem.<\/li>\n<li><strong>Druga zasada termodynamiki czarnych dziur:<\/strong> Powierzchnia horyzontu zdarze\u0144 nigdy nie maleje w zamkni\u0119tym uk\u0142adzie termodynamicznym.<\/li>\n<li><strong>Trzecia zasada termodynamiki czarnych dziur:<\/strong> Niemo\u017cliwe jest obni\u017cenie temperatury powierzchni horyzontu zdarze\u0144 czarnej dziury do zera absolutnego w sko\u0144czonym czasie.<\/li>\n<li><strong>Czwarta zasada termodynamiki czarnych dziur:<\/strong> Temperatura powierzchni horyzontu zdarze\u0144 jest sta\u0142a w stanie r\u00f3wnowagi termodynamicznej.<\/li>\n<\/ol>\n<h2>Znaczenie w fizyce i astrofizyce<\/h2>\n<p>Badania nad termodynamik\u0105 czarnych dziur maj\u0105 g\u0142\u0119bokie konsekwencje dla zrozumienia fundamentalnych zasad fizyki, w tym kwantowej teorii grawitacji. Promieniowanie Hawkinga sugeruje, \u017ce czarne dziury mog\u0105 z czasem traci\u0107 mas\u0119 i ostatecznie wyparowa\u0107, co jest sprzeczne z wcze\u015bniejszym przekonaniem, \u017ce s\u0105 one obiektami wiecznymi.<\/p>\n<p>Podsumowuj\u0105c, termodynamika promieniowania czarnych dziur to kluczowy obszar bada\u0144, kt\u00f3ry mo\u017ce dostarczy\u0107 nowych wgl\u0105d\u00f3w w natur\u0119 wszech\u015bwiata i fundamentalne prawa fizyki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Termodynamika promieniowania czarnych dziur: zrozumienie Hawkinga, parowania czarnej dziury, entropii i wp\u0142ywu termodynamicznego na kosmos.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[129],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Termodynamika promieniowania czarnych dziur<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Termodynamika promieniowania czarnych dziur: zrozumienie Hawkinga, parowania czarnej dziury, entropii i wp\u0142ywu termodynamicznego na kosmos.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Termodynamika promieniowania czarnych dziur\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Termodynamika promieniowania czarnych dziur: zrozumienie Hawkinga, parowania czarnej dziury, entropii i wp\u0142ywu termodynamicznego na kosmos.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Thermal Engineering\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-09T21:31:35+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/termodynamika_promieniowania_czarnych_dziur.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Nick Connor\">\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/\",\"name\":\"Thermal Engineering\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/termodynamika_promieniowania_czarnych_dziur.png\",\"width\":1000,\"height\":1000,\"caption\":\"Termodynamika promieniowania czarnych dziur\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/\",\"name\":\"Termodynamika promieniowania czarnych dziur\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2024-07-09T21:31:35+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-09T21:31:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#\/schema\/person\/e8c544db9afedaec8574d6464f9398bb\"},\"description\":\"Termodynamika promieniowania czarnych dziur: zrozumienie Hawkinga, parowania czarnej dziury, entropii i wp\\u0142ywu termodynamicznego na kosmos.\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/termodynamika-promieniowania-czarnych-dziur\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#\/schema\/person\/e8c544db9afedaec8574d6464f9398bb\",\"name\":\"Nick Connor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/84c0dec310b44b65da29dc9df6925239?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nick Connor\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560149"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=560149"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/560149\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=560149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=560149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=560149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}