{"id":594114,"date":"2024-07-13T21:37:46","date_gmt":"2024-07-13T20:37:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/?p=594114"},"modified":"2024-07-13T21:37:46","modified_gmt":"2024-07-13T20:37:46","slug":"zrozumiec-plyny-nienewtonowskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/zrozumiec-plyny-nienewtonowskie\/","title":{"rendered":"Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie"},"content":{"rendered":"<p class=\"sidekick\">Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie: dowiedz si\u0119, czym s\u0105 te wyj\u0105tkowe substancje, jak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od p\u0142yn\u00f3w newtonowskich oraz jakie maj\u0105 zastosowania w in\u017cynierii.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/zrozumiec_plyny_nienewtonowskie.png\" alt=\"Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie\" style=\"display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;\"\/><\/p>\n<h2>Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie<\/h2>\n<p>W dziedzinie termodynamiki i in\u017cynierii mechanicznej, p\u0142yny odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w przenoszeniu ciep\u0142a i masy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas zna typowe p\u0142yny, takie jak woda czy olej, kt\u00f3re zachowuj\u0105 si\u0119 zgodnie z prawami Newtona dotycz\u0105cymi lepko\u015bci. Jednak istnieje ca\u0142a kategoria p\u0142yn\u00f3w, kt\u00f3re nie stosuj\u0105 si\u0119 do tych zasad \u2013 s\u0105 to p\u0142yny nienewtonowskie.<\/p>\n<h2>Co to s\u0105 p\u0142yny nienewtonowskie?<\/h2>\n<p>P\u0142yny nienewtonowskie to takie, kt\u00f3re nie maj\u0105 sta\u0142ej lepko\u015bci. Innymi s\u0142owy, ich lepko\u015b\u0107 zmienia si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od si\u0142y przy\u0142o\u017conej do p\u0142ynu (napi\u0119cie \u015bcinaj\u0105ce). Dla por\u00f3wnania, lepko\u015b\u0107 p\u0142yn\u00f3w newtonowskich pozostaje sta\u0142a bez wzgl\u0119du na przy\u0142o\u017con\u0105 si\u0142\u0119. P\u0142yny nienewtonowskie mo\u017cna podzieli\u0107 na kilka typ\u00f3w, w zale\u017cno\u015bci od ich zachowania pod wp\u0142ywem si\u0142 zewn\u0119trznych.<\/p>\n<h2>Rodzaje p\u0142yn\u00f3w nienewtonowskich<\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Plastyczne Binghama:<\/strong> P\u0142yny te zachowuj\u0105 si\u0119 jak cia\u0142a sta\u0142e, dop\u00f3ki nie zostanie przekroczony pewien pr\u00f3g napi\u0119cia \u015bcinaj\u0105cego. Przyk\u0142ad: pasta do z\u0119b\u00f3w.<\/li>\n<li><strong>Pseudoplastyczne:<\/strong> Ich lepko\u015b\u0107 maleje wraz ze wzrostem napr\u0119\u017cenia \u015bcinaj\u0105cego. Przyk\u0142ad: ketchup.<\/li>\n<li><strong>Dylatacyjne:<\/strong> Lepko\u015b\u0107 tych p\u0142yn\u00f3w ro\u015bnie w miar\u0119 wzrostu napr\u0119\u017cenia \u015bcinaj\u0105cego. Przyk\u0142ad: zawiesina skrobii w wodzie (m\u0105ka ziemniaczana zmieszana z wod\u0105).<\/li>\n<li><strong>Lepko\u015b\u0107 zale\u017cna od czasu:<\/strong> P\u0142yny, kt\u00f3rych lepko\u015b\u0107 zmienia si\u0119 w czasie, gdy s\u0105 pod wp\u0142ywem si\u0142. Przykladem jest <strong>reopeksja<\/strong> (lepko\u015b\u0107 wzrasta z czasem) oraz <strong>tiksotropia<\/strong> (lepko\u015b\u0107 maleje z czasem). Przyk\u0142ad: farby olejne.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Zastosowania p\u0142yn\u00f3w nienewtonowskich<\/h2>\n<p>P\u0142yny nienewtonowskie znajduj\u0105 szerokie zastosowania w r\u00f3\u017cnych dziedzinach przemys\u0142u. Oto kilka przyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Przemys\u0142 spo\u017cywczy:<\/strong> Majonez, musztarda i d\u017cemy s\u0105 przyk\u0142adami pseudoplastycznych p\u0142yn\u00f3w nienewtonowskich. Kontrolowanie ich lepko\u015bci jest kluczowe dla proces\u00f3w produkcyjnych.<\/li>\n<li><strong>Przemys\u0142 kosmetyczny:<\/strong> Kremy i pasty cz\u0119sto maj\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci plastyczne Binghama, aby by\u0142y odpowiednio g\u0119ste, ale \u0142atwe do aplikacji.<\/li>\n<li><strong>Przetwarzanie minera\u0142\u00f3w:<\/strong> Mieszanki tiksotropowe s\u0105 u\u017cywane do stabilizacji zawiesin, na przyk\u0142ad podczas wiercenia otwor\u00f3w wiertniczych.<\/li>\n<li><strong>In\u017cynieria materia\u0142owa:<\/strong> Zawiesiny skrobi w wodzie s\u0105 stosowane w ochronnych kombinezonach, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 twarde przy nag\u0142ym uderzeniu, oferuj\u0105c ochron\u0119.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>R\u00f3wnania opisuj\u0105ce p\u0142yny nienewtonowskie<\/h2>\n<p>P\u0142yny newtonowskie mo\u017cna opisa\u0107 r\u00f3wnaniem Newtona dotycz\u0105cym lepko\u015bci:<\/p>\n<p>\\(\\tau = \\mu \\frac{\\partial u}{\\partial y}\\)<\/p>\n<p>gdzie:<\/p>\n<ul>\n<li>\\(\\tau\\) \u2013 napr\u0119\u017cenie \u015bcinaj\u0105ce<\/li>\n<li>\\(\\mu\\) \u2013 lepko\u015b\u0107<\/li>\n<li>\\(\\frac{\\partial u}{\\partial y}\\) \u2013 gradient pr\u0119dko\u015bci w kierunku y<\/li>\n<\/ul>\n<p>Dla p\u0142yn\u00f3w nienewtonowskich potrzeba bardziej skomplikowanych modeli matematycznych. Jednym z nich jest r\u00f3wnanie mocy (Power Law model), kt\u00f3re dla p\u0142yn\u00f3w pseudoplastycznych wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n<p>\\(\\tau = k \\left( \\frac{\\partial u}{\\partial y} \\right)^n\\)<\/p>\n<p>gdzie:<\/p>\n<ul>\n<li>\\(k\\) \u2013 wska\u017anik sp\u00f3jno\u015bci<\/li>\n<li>\\(n\\) \u2013 wska\u017anik p\u0142ynno\u015bci (dla p\u0142yn\u00f3w pseudoplastycznych: n<1, dla dylatacyjnych: n>1)<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Podsumowanie<\/h2>\n<p>P\u0142yny nienewtonowskie, cho\u0107 mniej konwencjonalne ni\u017c ich newtonowskie odpowiedniki, s\u0105 niezwykle wa\u017cne w wielu ga\u0142\u0119ziach przemys\u0142u i technologii. Ich unikalne w\u0142a\u015bciwo\u015bci umo\u017cliwiaj\u0105 ich stosowanie w szerokim zakresie aplikacji, od produkt\u00f3w spo\u017cywczych i kosmetyk\u00f3w, po zaawansowane materia\u0142y ochronne. Znajomo\u015b\u0107 tych p\u0142yn\u00f3w i umiej\u0119tno\u015b\u0107 ich modelowania jest kluczowa dla in\u017cynier\u00f3w i naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 nad nowymi technologiami i produktami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie: dowiedz si\u0119, czym s\u0105 te wyj\u0105tkowe substancje, jak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od p\u0142yn\u00f3w newtonowskich oraz jakie maj\u0105 zastosowania w in\u017cynierii.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[129],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie: dowiedz si\u0119, czym s\u0105 te wyj\u0105tkowe substancje, jak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od p\u0142yn\u00f3w newtonowskich oraz jakie maj\u0105 zastosowania w in\u017cynierii.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/zrozumiec-plyny-nienewtonowskie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zrozumie\u0107 p\u0142yny nienewtonowskie: dowiedz si\u0119, czym s\u0105 te wyj\u0105tkowe substancje, jak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od p\u0142yn\u00f3w newtonowskich oraz jakie maj\u0105 zastosowania w in\u017cynierii.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/zrozumiec-plyny-nienewtonowskie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Thermal Engineering\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-13T20:37:46+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/zrozumiec_plyny_nienewtonowskie.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Nick Connor\">\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/\",\"name\":\"Thermal Engineering\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/zrozumiec-plyny-nienewtonowskie\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/zrozumiec_plyny_nienewtonowskie.png\",\"width\":1000,\"height\":1000,\"caption\":\"Zrozumie\\u0107 p\\u0142yny nienewtonowskie\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/zrozumiec-plyny-nienewtonowskie\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/zrozumiec-plyny-nienewtonowskie\/\",\"name\":\"Zrozumie\\u0107 p\\u0142yny nienewtonowskie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/zrozumiec-plyny-nienewtonowskie\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2024-07-13T20:37:46+00:00\",\"dateModified\":\"2024-07-13T20:37:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#\/schema\/person\/e8c544db9afedaec8574d6464f9398bb\"},\"description\":\"Zrozumie\\u0107 p\\u0142yny nienewtonowskie: dowiedz si\\u0119, czym s\\u0105 te wyj\\u0105tkowe substancje, jak r\\u00f3\\u017cni\\u0105 si\\u0119 od p\\u0142yn\\u00f3w newtonowskich oraz jakie maj\\u0105 zastosowania w in\\u017cynierii.\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/zrozumiec-plyny-nienewtonowskie\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#\/schema\/person\/e8c544db9afedaec8574d6464f9398bb\",\"name\":\"Nick Connor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/84c0dec310b44b65da29dc9df6925239?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nick Connor\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/594114"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=594114"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/594114\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=594114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=594114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=594114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}