{"id":696118,"date":"2024-11-13T22:05:39","date_gmt":"2024-11-13T21:05:39","guid":{"rendered":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/?p=696118"},"modified":"2024-11-13T22:05:39","modified_gmt":"2024-11-13T21:05:39","slug":"dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau\/","title":{"rendered":"\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu"},"content":{"rendered":"<p class=\"sidekick\">\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu: C\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ea5t l\u1ecfng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed h\u1eadu to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dong_luc_hoc_chat_long_dia_vat_ly_trong_nghien_cuu_khi_hau.png\" alt=\"\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu\" style=\"display: block; margin-left: auto; margin-right: auto;\"\/><\/p>\n<h2>\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu<\/h2>\n<p>\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd (Geophysical Fluid Dynamics &#8211; GFD) l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh quan tr\u1ecdng c\u1ee7a k\u1ef9 thu\u1eadt nhi\u1ec7t, t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 hi\u1ec3u v\u1ec1 chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a ch\u1ea5t l\u1ecfng t\u1ef1 nhi\u00ean tr\u00ean Tr\u00e1i \u0110\u1ea5t. Ch\u1ea5t l\u1ecfng n\u00e0y bao g\u1ed3m kh\u00ed quy\u1ec3n v\u00e0 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 ch\u00fang l\u00e0 c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu.<\/p>\n<h2>Nguy\u00ean l\u00fd c\u01a1 b\u1ea3n<\/h2>\n<p>GFD s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c nguy\u00ean l\u00fd c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi c\u01a1 h\u1ecdc \u0111\u1ecba c\u1ea7u \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu. M\u1ed9t s\u1ed1 ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh c\u01a1 b\u1ea3n s\u1eed d\u1ee5ng trong GFD bao g\u1ed3m:<\/p>\n<ul>\n<li>Ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh Navier-Stokes<\/li>\n<li>Ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ti\u1ebfp di\u1ec5n<\/li>\n<li>Ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng<\/li>\n<\/ul>\n<p>C\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh n\u00e0y gi\u00fap m\u00f4 t\u1ea3 s\u1ef1 b\u1ea3o to\u00e0n kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u1ed9ng l\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a ch\u1ea5t l\u1ecfng trong h\u1ec7 th\u1ed1ng kh\u00ed quy\u1ec3n v\u00e0 \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng.<\/p>\n<h2>\u1ee8ng d\u1ee5ng trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu<\/h2>\n<p>\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh kh\u00ed h\u1eadu. Nh\u1eefng m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0y gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u1eddi ti\u1ebft ng\u1eafn h\u1ea1n v\u00e0 d\u00e0i h\u1ea1n.<\/p>\n<ol>\n<li><b>M\u00f4 ph\u1ecfng v\u00e0 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n kh\u00ed h\u1eadu:<\/b> C\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh kh\u00ed h\u1eadu to\u00e0n c\u1ea7u (Global Climate Models &#8211; GCMs) s\u1eed d\u1ee5ng GFD \u0111\u1ec3 m\u00f4 ph\u1ecfng s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i c\u1ee7a nhi\u1ec7t \u0111\u1ed9, l\u01b0\u1ee3ng m\u01b0a v\u00e0 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00ed h\u1eadu kh\u00e1c.<\/li>\n<li><b>Nghi\u00ean c\u1ee9u hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng El Ni\u00f1o v\u00e0 La Ni\u00f1a:<\/b> Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a s\u1ef1 thay \u0111\u1ed5i trong chuy\u1ec3n \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc bi\u1ec3n nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, v\u00e0 GFD gi\u00fap d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u00e0 hi\u1ec3u r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y.<\/li>\n<li><b>\u1ea2nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu:<\/b> GFD \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u00e1ch m\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn tu\u1ea7n ho\u00e0n \u0111\u1ea1i d\u01b0\u01a1ng v\u00e0 kh\u00ed quy\u1ec3n, gi\u00fap x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c \u0111\u1ec3 gi\u1ea3m thi\u1ec3u t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ti\u00eau c\u1ef1c.<\/li>\n<\/ol>\n<p>\u0110\u1ec3 gi\u1ea3i c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh ph\u1ee9c t\u1ea1p n\u00e0y, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc th\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p s\u1ed1 h\u1ecdc nh\u01b0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p ph\u1ea7n t\u1eed h\u1eefu h\u1ea1n v\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p l\u01b0\u1edbi. C\u00e1c si\u00eau m\u00e1y t\u00ednh c\u0169ng \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd kh\u1ed1i l\u01b0\u1ee3ng d\u1eef li\u1ec7u kh\u1ed5ng l\u1ed3.<\/p>\n<h2>K\u1ebft lu\u1eadn<\/h2>\n<p>\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd g\u00f3p ph\u1ea7n quan tr\u1ecdng v\u00e0o vi\u1ec7c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 hi\u1ec3u bi\u1ebft v\u1ec1 kh\u00ed h\u1eadu c\u1ee7a ch\u00fang ta. Nh\u1edd v\u00e0o vi\u1ec7c \u00e1p d\u1ee5ng c\u00e1c nguy\u00ean l\u00fd c\u01a1 b\u1ea3n c\u1ee7a \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc c\u00f3 th\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00e1c hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng th\u1eddi ti\u1ebft v\u00e0 bi\u1ebfn \u0111\u1ed5i kh\u00ed h\u1eadu trong t\u01b0\u01a1ng lai, gi\u00fap ch\u00fang ta chu\u1ea9n b\u1ecb v\u00e0 \u1ee9ng ph\u00f3 t\u1ed1t h\u01a1n v\u1edbi nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i n\u00e0y.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu: C\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ea5t l\u1ecfng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed h\u1eadu to\u00e0n c\u1ea7u.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[132],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.4 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu: C\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ea5t l\u1ecfng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed h\u1eadu to\u00e0n c\u1ea7u.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"vi_VN\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0110\u1ed9ng l\u1ef1c h\u1ecdc ch\u1ea5t l\u1ecfng \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd trong nghi\u00ean c\u1ee9u kh\u00ed h\u1eadu: C\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u1ecba v\u1eadt l\u00fd v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1ea5t l\u1ecfng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng \u0111\u1ebfn hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00ed h\u1eadu to\u00e0n c\u1ea7u.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Thermal Engineering\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-11-13T21:05:39+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dong_luc_hoc_chat_long_dia_vat_ly_trong_nghien_cuu_khi_hau.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\">\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Nick Connor\">\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\">\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\">\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/\",\"name\":\"Thermal Engineering\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"vi-VN\"},{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau\/#primaryimage\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dong_luc_hoc_chat_long_dia_vat_ly_trong_nghien_cuu_khi_hau.png\",\"width\":1000,\"height\":1000,\"caption\":\"\\u0110\\u1ed9ng l\\u1ef1c h\\u1ecdc ch\\u1ea5t l\\u1ecfng \\u0111\\u1ecba v\\u1eadt l\\u00fd trong nghi\\u00ean c\\u1ee9u kh\\u00ed h\\u1eadu\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau\/#webpage\",\"url\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau\/\",\"name\":\"\\u0110\\u1ed9ng l\\u1ef1c h\\u1ecdc ch\\u1ea5t l\\u1ecfng \\u0111\\u1ecba v\\u1eadt l\\u00fd trong nghi\\u00ean c\\u1ee9u kh\\u00ed h\\u1eadu\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau\/#primaryimage\"},\"datePublished\":\"2024-11-13T21:05:39+00:00\",\"dateModified\":\"2024-11-13T21:05:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#\/schema\/person\/e8c544db9afedaec8574d6464f9398bb\"},\"description\":\"\\u0110\\u1ed9ng l\\u1ef1c h\\u1ecdc ch\\u1ea5t l\\u1ecfng \\u0111\\u1ecba v\\u1eadt l\\u00fd trong nghi\\u00ean c\\u1ee9u kh\\u00ed h\\u1eadu: C\\u00e1ch th\\u1ee9c \\u0111\\u1ecba v\\u1eadt l\\u00fd v\\u00e0 qu\\u00e1 tr\\u00ecnh ch\\u1ea5t l\\u1ecfng \\u1ea3nh h\\u01b0\\u1edfng \\u0111\\u1ebfn hi\\u1ec7n t\\u01b0\\u1ee3ng kh\\u00ed h\\u1eadu to\\u00e0n c\\u1ea7u.\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/dong-luc-hoc-chat-long-dia-vat-ly-trong-nghien-cuu-khi-hau\/\"]}]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#\/schema\/person\/e8c544db9afedaec8574d6464f9398bb\",\"name\":\"Nick Connor\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/fr\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"vi-VN\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/84c0dec310b44b65da29dc9df6925239?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Nick Connor\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/696118"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=696118"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/696118\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=696118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=696118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.thermal-engineering.org\/vi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=696118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}